Er kan er maar één de beste zijn

Als kind verbaasde ik me er al over dat bedrijven hun producten op een oneerlijke manier mogen aanprijzen. Tijdens een vakantie in Amsterdam zag ik trams rijden met teksten als: 'Omo wast het witst' en even later 'Persil wast witter'. Dat kan niet, dacht ik. Er kan er toch maar één de witste zijn? Eén van die twee liegt dus.

Hoogste rente op een 1-jaars deposito?
Van de week hoorde ik een radioreclame van RegioBank. Hun Keuzedeposito van 1 jaar met 3,25 % rente is 'beste koop' volgens de Consumentenbond. Hoor ik het goed? Daar snap ik niets van. Ik weet – we volgen de spaarrentes dagelijks – al direct drie banken die meer rente bieden: GarantiBank, NIBC Direct en LeasePlan Bank. Dat ga ik uitzoeken.

En dan ontdek ik iets vreemds, als ik – als lid van de bond – op hun site de test van 1-jaars deposito’s van februari 2012 bekijk. De Consumentenbond kan niet één bank, maar een heel stel het predikaat 'beste koop' geven. Als een product in een test minimaal een 6,0 (zeg maar: voldoende) haalt en als de rente iets hoger is dan 3,1% (in dit geval), dan kan dat product het predikaat 'beste koop' krijgen. Ik heb wel eens eerder gehoord van een gedeelde eerste, tweede of derde plaats, maar nooit van een heel clubje dat 'de beste' is. Want maar liefst zeven banken voldoen aan deze eisen van de Consumentenbond. Allemaal 'beste koop'? In gedachten zie ik zo’n podiumpje met de eerste, tweede en derde plaats al voor me. Een hele groep banken staat elkaar te verdringen om er niet af te vallen. Wie heeft dit in hemelsnaam bedacht? Dat kan niet anders dan leiden tot grote verwarring voor de gemiddelde consument.

Beste koop?
Bij de keuze voor een deposito kijkt een spaarder vooral naar de hoogte van de rente. Dat is logisch, want anders zet je je spaargeld wel op een gewone spaarrekening. Hoe is het dan mogelijk dat ABN AMRO met een ronduit slechte rente van 1,8% (u leest het goed!) met een score van 8,8 het beste rapportcijfer krijgt? Dat zegt meer over de manier van testen dan over het bewuste deposito. De hoogte van de rente blijkt bij de berekening van scores geen enkele rol te spelen. Dat is zoiets als het testen van kachels, waarbij op van alles gelet wordt, behalve of hij voldoende warmte geeft.

Deposito’s worden door de Consumentenbond beoordeeld op allerlei voorwaarden en faciliteiten, vervroegd opnemen, mogelijke verlenging enzovoorts. En al die criteria leiden tot de eindscore, maar de rente telt daar niet in mee. Misschien interessant voor gevorderden, maar niet voor de eenvoudige spaarder.

Inmiddels heb ik een aantal vrienden en kennissen gevraagd wat 'beste koop' in zo’n reclameboodschap volgens hen betekent. En bijna iedereen denkt dat RegioBank de hoogste rente geeft in vergelijking met andere banken. Dat is begrijpelijk, maar klopt dus niet.

Voor een eenmalige betaling van € 5000 mag een bank het predikaat 'beste koop' in reclame-uitingen gebruiken. Een aardige bron van inkomsten voor de Consumentenbond, ongetwijfeld. Maar je vraagt je wel af hoe het zit met de onafhankelijkheid. Het gevolg van deze testwijze is – op z’n zachtst gezegd - misleidende reclame.

Wat dat betreft is er, sinds ik een klein meisje was, weinig veranderd. Want ik blijf erbij: er kan er maar één de beste zijn!

Hanneke van Veen