Getty Images

Getty Images is een Internationaal fotostock bedrijf dat de rechten op foto’s exploiteert. Op de website staat een keur aan fotos. Als je een foto wil gebruiken, moet je ervoor betalen. De prijzen variëren van een paar euro tot honderden euros. Soms gaat het mis en gebruiken mensen per ongeluk fotos zonder te betalen. Dan schend je het gebruik van auteursrechten en daar mag Getty Images een boete voor vragen. En dat doen ze. Ze sporen het misbruik op en sturen extreem hoge schikkingsvoorstellen toe.

Ondernemer Edwin Petersen valt bijna van zijn stoel wanneer hij in 2010 een mysterieuze factuur ontvangt. Getty Images, een Engels fotopersbureau, zegt eigenaar te zijn van enkele foto’s op Edwin’s website. Bij de brief zit een gepeperde rekening. Hij was zich niet bewust van foutief handelen. Ook industrieel ontwerper Marlou de Jong is de klos. Twee minuscule plaatjes in haar online portfolio blijken te zijn opgespeurd. Getty gebruikt geavanceerde zoekprogramma’s om illegaal gedownloade foto’s op te speuren. Zelfs een klein deel van de foto kan zo worden gevonden, gevolgd door een hoge rekening.

Mag dit zomaar?
In de praktijk zal een fotograaf die constateert dat zijn werk zonder zijn toestemming is gebruikt minimaal het bedrag vorderen dat hij in rekening zou hebben gebracht als er wel toestemming was gevraagd. Daarbovenop kan hij een schadevergoeding vragen voor de waardevermindering van zijn rechten en indien van toepassing ook voor het achterwege laten van naamsvermelding. Als de fotograaf een incassobureau heeft ingeschakeld kunnen invorderingskosten aan de orde zijn. In het geval van (herkenbaar) afgebeelde personen kan er daarnaast nog sprake zijn van geschonden portretrechten.

Het hangt dus heel erg af van de ernst van de situatie en van de vraag in hoeverre er daadwerkelijk schade is geleden door de fotograaf, en of de inbreukmaker onmiskenbaar voordeel heeft gehad van het gebruik van de foto. Zo wordt er gekeken naar de frequentie van het gebruik, de grote, of de naam van de fotograaf erbij staat, of de foto versneden is en de tijdsduur van publicatie.
Meerdere advocaten die de belangen behartigen van mensen die met Getty in de clinch liggen, vinden de schikkingsvoorstellen veel te hoog. Het neigt naar legale afpersing. Het is legaal omdat ze een hoog schikkingsvoorstel doen maar dat betekent niet dat de tegenpartij dat ook moet betalen. Getty Images hanteert een bekende handelswijze: Ze zoekt alle foutief gebruikte foto’s op en schakelt een advocatenkantoor in wat op een dreigende manier probeert zoveel mogelijk geld binnen te harken. Zo zijn er duizenden sommatie brieven de deur uit gestuurd waarin zij deze extreem hoge schikkingsvoorstellen doen. Daar in staat dat als je gelijk betaalt, je 25% korting krijgt op de boete. Als je daar niet mee akkoord gaat, blijven ze de mensen telefonisch onder druk zetten en als je vraagt om bewijs waaruit blijkt dat Getty inderdaad de auteursrechten in handen heeft van de door jou gebruikte foto, dan geven ze niet thuis. Die willen ze alleen aan een rechter overleggen.

Volgens advocaat van den Berg van advocatenkantoor BRight is dit een vorm van dreigen. “Niemand heeft nog een dagvaarding gehad. Het lijkt erop alsof ze alleen dreigen en uiteindelijk kijken naar wat ze hebben ‘verdiend’ en de zaak dan laten vallen.

Edwin en Marlou houden hun rug recht. Ze vinden de bedragen absurd. Ook willen ze eerst bewijs zien dat Getty ook werkelijk eigenaar is van de foto’s. Maar dat bewijs wil Getty pas in de rechtszaal leveren.