Bijvangst

Gepubliceerd op 08-03-10

Vis is heerlijk en gezond. Maar voor elk portie hollandse garnalen gooien we 1 tot 5 porties van andere vissoorten dood terug de zee in. Dit heet bijvangst. Wie is hiervoor verantwoordelijk? En hoe kan de consument er iets aan doen?

Volgens cijfers van de Food and Agriculture Organization (FAO) van de Verenigde Naties is bij de vangst van garnalen de bijvangst het grootst. Zo kan bij tropische garnalen, gevangen in Suriname, de bijvangst wel oplopen tot maar liefst 90%.

Ook Nederlandse vissers die vissen op tong hebben bijvangst. Volgens de FAO vangen we wel tot 70% bijvangst als we tong op ons bordje willen hebben. Dus als we 100 kilo vis vangen, komt daarvan 30 kilo tong op ons bord terecht en 70 kilo aan andere vissoorten gaat dood terug te zee in.

Oorzaken van bijvangst
Hoeveel bijvangst er precies is per vissoort is moeilijk te zeggen. De hoeveelheid is afhankelijk van waar en wanneer er gevist wordt. Zo spelen de seizoenen een grote rol in de visserij. Ook als er wordt gevist in een gebied waar veel vissen door elkaar zwemmen, dan is de  bijvangst groter. Maar ook het vistuig is belangrijk. Vis je op een bepaalde vissoort met kleine maaswijdtes, dan vang je ook veel kleine visjes mee die een visser niet kan gebruiken. Deze vissen worden ook weer dood terug in de zee gegooid.

Ook de manier van vissen speelt een rol. Bij de vangst van tong kan je met een net over de grond slepen om de vis te vangen, waardoor je veel andere platvissen meeneemt.

Kijken we naar de Nederlandse vis, dan zegt het onderzoeksinstituut van de Wageningen Universiteit, IMARES, dat bij Nederlandse vis, de meeste meeste bijvangst bij garnalen is. Bij haring is er minder bijvangst. Haring zwemt in scholen en is dus in één keer beter te vangen.

Bijvangst en Europese visquota
De reden dat de vissers de bijvangst overboord kieperen, heeft te maken met de visquota. Jaarlijks bepalen biologen wat de quota zijn voor bepaalde vissoorten. Kijken we naar Europa, dan worden de quota verdeeld over de lidstaten. De lidstaten verdelen de quota weer over de vissers. Een visser mag dus maar een bepaalde hoeveelheid van één vissoort aanlanden. Middels visquota moet de visstand in stand blijven. Met de visquota moet voorkomen worden dat bepaalde vissen ‘overbevist’ worden. Er moeten genoeg vissen in de zee blijven om zich voort te kunnen planten.

Maar de bijvangst zorgt juist voor overbevissing. Bijvoorbeeld bij kabeljauw. Hoe groter de vis, hoe meer geld een visser ervoor krijgt. Heeft hij in zijn net kleine kabeljauw en krijgt hij tijdens de jacht de kans om een net met grotere stuks binnen te halen, dan gooit hij de kleintjes weg. Hij mag immers maar een bepaalde hoeveelheid aan wal brengen en wil natuurlijk het beste. De kleintjes zijn echter dood en kunnen zich dus niet meer voortplanten. Ze worden ‘overbevist’.

Een ander gevolg van een visquotum is dat de bijvangst, die soms niet te voorkomen is, niet aan wal mag worden gebracht. Het wordt dus in zee gegooid. Terwijl tussen die vissen óók eetbare vissen kunnen zitten die een visser makkelijk zou kunnen verkopen. Alleen mag hij dat niet, want hij heeft maar een quota voor één bepaalde vis. Vist hij op tong en heeft hij schol als bijvangst, dan moet de schol terug de zee in. Als hij de schol wél aan land brengt, dan is deze vis illegaal. Het valt immers niet onder een quotum. Zo weet je ook niet of schol overbevist raakt.

Wat er anders moet
Bijvangst is dus een probleem. Wetenschappers, vissers, de politiek en de consument zijn het er over eens dat het anders moet. Maar wie nu aan de slag moet, blijft in het midden. Het visbeleid wordt bepaald op Europees niveau. In 2012 wordt het visbeleid weer herzien en daar wordt nu in het Europees parlement al over gepraat.

Europarlementarier Gerben-Jan Gerbrandy pleit voor de volgende zaken:

  • een quotum komt voor de bijvangst
  • meer toezicht en controle. Niet alleen aan de wal, maar ook op zee
  • vissers moeten investeren in vistuig. Er zijn netten waar de vissen die je niet nodig hebt, de kleintjes, of de soorten waar je niet op vist, kan laten ontsnappen
  • er moet minder gevist worden. Als je de vissen niet de tijd geeft om te groeien en zich voort te planten, dan is er over dertig jaar helemaal niets meer om te vangen.

Ook de vissector wil verandering. Zij proberen er alles aan te doen om duurzaam te vissen. Zonder veel bijvangst, zonder het aantasten van het ecosysteem en zonder overbevissing. Vissersvoorman Johan Nooitgedagt zegt in Radar te werken aan een goed certificeringssysteem. De vissers moeten gecontroleerd worden of ze er alles aan hebben gedaan om met zo min mogelijk bijvangst te vissen. Dan is de consument aan zet, want hij of zij moet kiezen voor duurzame vis.

Viswijzer geeft inzicht
Op www.goedevis.nl staat de Viswijzer. Bij het maken van de Viswijzer hebben de makers, het Wereld Natuur Fonds en Stichting de Noordzee, gelet op hoeveel bijvangst er per vissoort is. Maar ook de aantasting van het ecosysteem en overbevissing worden in de Viswijzer meegewogen. Ook al is de bijvangst bij haring laag, dat wil niet zeggen dat bij het vangen van de haring het ecosysteem niet is aangetast.

Vast staat dat het anders moet. De visser moet duurzaam vissen, de consument moet duurzame vis kopen en de politiek moet beleid maken dat gericht is op duurzaam vissen. Pas dan kunnen we ervoor zorgen dat we over 30 jaar ook nog kunnen genieten van een lekkere Hollandse garnalencocktail.

Websites met meer informatie
www.goedevis.nl
www.wnf.nl
www.noordzee.nl
www.imares.nl
www.vissersbond.nl

Reacties

Geschreven door F op 08-03-10 22:20
jammer dat deze beelden helemaal nergens op slaan en dat er geen beelden van echte garnalen vissers bij zitten,dan kun je zien dat de bijvangst nagenoeg 0 is.zeer slechte info voor toch zo,n goed programma.kwalijke zaak TROS !!!!!!
Geschreven door Down op 08-03-10 22:27
Wat een drama om niets. Er wordt gesuggereerd dat de teruggeworpen bijvangst verloren gaat, dat is grote onzin. Het komt regelrecht weer in de veodselketen terecht doordat het als voedsel voor ander zeeleven dient.
Geschreven door F op 08-03-10 22:33
net ff gekeken op de site van wnf,de gegevens zijn van garanalen vissers uit frans guyana waar u over spreekt,en gaat over zee schildpaden en haaien en die zwemmen hier niet eens.pure propaganda van de tros en mag wel ff recht gezet worden
Geschreven door johan op 10-03-10 18:04
Wij vissen al 20 jaar hollandse garnalen met zgn zeefnetten bij ons is het andersom 85% garnalen 15% bijvangst die overigensweer levend overboord gaat.De schepen die worden getoond in het filmpje zijn allemaal buitenlanders doe je huiswerk WNF!!!!
Geschreven door visser op 11-03-10 18:17
Het is Godsgeklaagd dat de grootste familie van Nederland zich voor zulke onzin leend.Ben al jaren garnalen visserman op zowel Noord als Waddenzee.en vissen ALTIJD met de zgn zeefnetten en hebben dan praktisch geen bijvangst hoog uit paar zwemkrabbetjes of bliekjes.en daar zijn beelden genoeg van in Nederland. Dus TROS radar en WNF beter jullie huiswerk doen en niet van zulke ONZIN verkondigen
Geschreven door kees op 13-03-10 22:43
het verhaal van bijvangst bij tong visserij is ook onzin de bijgevangen vis zoals schol, schaar,griet, tarbot,bot,wijting worden gewoon aangevoerd en zijn niet iligaal maar vormen een groot deel van de opbrengst met kabeljauw is dit anders door de regelgeving uit europa omdat je van de politiek niet meer dan 20% van de totale vangst aanboord mag hebben moet je als je die 20%hebt de rest met pijn in het hart laten lopen maar de visser wil deze kabeljauw graag aan voeren maar mag dit niet dus stop nu eens met vinger wijzen en ga eerst eens vrijdag in de markt kijken en ga eens mee dan zie je ook dat de eventueele bijvangst met de moderne vangs sorteer insalaties levend overboord gaat
Geschreven door frits op 14-03-10 14:53
het hier geschetste beeld staat contra op de huidige visserij wij zelf als deeltijd garnalen/schol/kabeljauw vissers: zien hoog een paar % bijvangst .
zijn dit jaar een paar keer gecontrleerd door hms THINE van de britse marine daar bij is de hele vangst bemonster daar kwam 2% niet marktwaardig naar voren kwam. daarna is er nog een onderzoeker van de BLE (het duitse minstirie van visserij) deze heeft een hele week de vangsten het span NG2/SC19 gemeten en nageteld ook deze kwam uit op een totalle bijvangst van 2%
Als het het huidige visserij beleid op schol vissen wilt met 120mm dan krijg je minder zeedagen als je onder de 120mm vist dit is toch de achterdeur uit dat heb je te danken aan onze (GROENE VRIENDEN+de slimme hoofden inde EU. als er EVT intresse voor is best iedere week elke week van elke trek het op foto/film willen zetten wat het beeld wat in dit programma werkt geschetst staat contra op het beeld wat ik iedere week op zee zie vgr frits
Geschreven door Jan op 17-03-10 23:02
Het bordje bijvangst waar de uitzending mee begon was een bordje gefileerde schol. het moet niet gekker worden. Om een punt te maken belazeren we als radar gewoon de zaak. Ik heb nog nooit gefileerde schol zien zwemmen. Heet zou prachtig wezen als we door een tongetje te vangen gelijk wat gefileerde schol boven halen. Mijn achting voor trosradar is flink geslonken. De geloofwaardigheid komt in het geding.
Geschreven door Eliz op 24-09-10 16:56
Waarom gaan ze niet met 2 boten, een voor de vis en een voor de garnalen, dan hoeven zij de vis niet weg te gooien, maar geven het aan de andere vissers die wel op vis mogen vangen.Zo heb je 2 vliegen in een klap!!!!!
Geschreven door Wilgert op 10-02-11 16:02
Wat een stelletje hypocrieten reageren hier. Net doen alsof er niets aan de hand is. Informeer je eens eerst wat beter voordat er zo'n loze kreten geschreven worden. Dat iemand denkt dat de bijvangst terug in de voedselketen zorgt voor nieuwe aangroei van het visbestand, denk deze toch wel erg simpel.
 
sluiten

Bladwijzer & Delen